Get Adobe Flash player

شستشو و ضدعفونی در صنایع غذایی


شستشو و ضدعفونی در صنایع غذایی

داشتن درک صحیح از مفهوم ضدعفونی کننده در صنایع غذایی اعم از لبنی و نوشیدنی ها، جهت موفقیت درتولید فراورده های ایمن و مرغوب بسیار حیاتی است. تعریف قابل قبول و قابل اتکا از مفهوم ضدعفونی که توسط موسسه استاندارد بین المللی AOAC ارائه شده است، کمک زیادی به این امر می کند.
استاندارد ضدعفونی برای کاهش آلودگی سطوح در تماس با موادغذایی، برابر است با کاهش ۹۹.۹۹۹% اجرام میکروبی (۵ لوگ کاهش) در عرض ۳۰ ثانیه.
موارد زیر در انتخاب ضدعفونی کننده مناسب کمک می کند:
• عدم سمیت و عدم وجود باقیمانده مضر
• تآثیر سریع و گسترده
• تجزیه پذیری بالا و سازگاری در محیط زیست
• سازگاری با مواد مرسوم در ساخت تجهیزات و ماشین های صنایع غذایی ( عدم ایجاد خوردگی)
• عدم ایجاد تغییر در بو و طعم و مزه محصول
• کاهش اتلاف آب و مقرون به صرفه بودن
• سهولت و تداوم دسترسی به محلول ضد عفونی

ضدعفونی سطوح در تماس مستقیم با موادغذایی:
به منظور افزایش بازدهی ضدعفونی سطوح در تماس با مواد غذایی، این سطوح ابتدا شستشو و تمیز می شوند. پس از شستشوی سطوح، مواد ضدعفونی کننده مورد استفاده قرار می گیرند. اگر میزان آلودگی زیاد نباشد، می توان مرحله پاکسازی و ضدعفونی را به صورت ترکیبی و همزمان انجام داد .
فرآیند ضدعفونی در صنایع غذایی براساس دستورالعمل های CIP و COP انجام می شود. در این دستورالعمل ها محلول ضدعفونی کننده در مخازن CIP قرار داده شده و تزریق و شستشوی خط به صورت اتوماتیک و تحت پایش مستمر واحد کنترل کیفی انجام می شود. زمان تماس و گردش محلول ضدعفونی کننده در دستگاه همواره توسط واحد کنترل کیفی نظارت و تغییرات لازم اعمال می شود.
اثربخشی مناسب برابر استاندارد:
برای تشخیص مطابقت و اثربخشی مناسب دستورالعمل های پاکسازی و ضدعفونی با استاندارد های بهداشتی ۹۳/۴۳EEC یا ۹۲/۴۶ EEC برای محصولات لبنی، پایش و نظارت مستمر لازم است. بخصوص عواملی مثل درجه سختی آب فرآیند و درجه حرارت آن و میزان بار میکروبی باید بررسی شود. به منظور کاهش ریسک آلودگی های ثانویه، کیفیت میکروبی آب شستشوی خط پس از عملیات ضدعفونی مورد بررسی قرار می گیرد.
علاوه بر آن طبق استاندارد بهداشتی prEN ۱۶۷۲ اروپا، سطوح بیرونی ماشین های تولید نیز باید تمیز و به خوبی ضدعفونی شوند. در واقع ضدعفونی در صنایع غذایی براساس ضدعفونی CIP و COP تعریف می شود.
از طریق ثبت اطلاعات حاصل از انواع سیستم های میکروبی، علاوه براثربخشی روش ضدعفونی، اثربخشی محلول ضدعفونی کننده، مطلوبیت دستوالعمل ضدعفونی و… می تواند نواقص احتمالی عملیات ضدعفونی را بر طرف سازد.
امروزه با دسترسی به روشهای ارزیابی بیولو مینسانس، اثربخشی ضدعفونی سطوح در تماس با مواد غذایی در کمترین زمان قابل ارزیابی است. اما این روش نمی تواند تعداد ارگانیسم ها یا گونه های مختلف پاتوژن ها را نشان دهد.

اهمیت ضدعفونی در تولید آشامیدنی ها:

ضدعفونی کننده هایی که در صنعت تولید آشامیدنی ها استفاده می شوند، در درجه اول باید به طور موثر بر فلور میکروبی موجود در این صنعت عمل کند و از این بابت باید اطمینان حاصل شود.
در رفرنسهای جهانی این صنعت، ترکیبات ضدعفونی کننده سطح بالا بر پایه پراستیک اسید، هیدروژن پر اکساید و اسید های کربونیک هالوژنه به ترتیب پرکاربردترین و مطمئن ترین مواد ضدعفونی کننده هستند.
آزمایشات حاکی از آن است که اسپور ها نسبت به مخمر ها مقاومت بیشتری در برابر اغلب ضدعفونی کننده ها نشان می دهد. لذا دوز مصرفی جهت ضدعفونی علیه اسپورها معمولا بیشتر است و یا زمان تماس طولانی تر برای آنها در نظر گرفته می شود.
لیکن اسپورها در برابر پراستیک اسید مقاومت چندانی در مقایسه با ضدعفونی کننده های دیگر از خود بروز نمی دهد. مخمرهای تولیدکننده اسپور از عوامل آلوده کننده رایج در صنعت نوشیدنی ها هستند. بنابراین استفاده از پراستیک اسید در این صنعت گسترش روزافزون دارد.
همچنین از ترکیب پراستیک اسید با عوامل مرطوب کننده، به عنوان ضدعفونی کننده ای موثر در مرحله پرکردن بطری ها به صورت آسپتیک و فاقد مواد نگهدارنده استفاده می شود. این ترکیب اثرات سینرژیست دارد درنتیجه در زمان تماس کوتاه، Log کاهشی بیشتری تولید می کند.
انتخاب ضدعفونی کننده سطح بالا بر پایه پراستیک اسید:
ضدعفونی کننده سطح بالای انتخابی باید قابلیت های ذکر شده در بالا را داشته باشد. از بین تولیدات خارجی و داخلی این نوع ضدعفونی کننده، نکات ظریفی وجود دارد که توجه به آنها، اطمینان بیشتری در مراحل مختلف کنترل کیفی برای واحد های QC ایجاد خواهد کرد. تعدادی از آنها در زیر بیان می شود:
• توجه به درصد خلوص ضد عفونی کننده
• توجه به پایداری درصد خلوص ضد عفونی کننده
• توجه به تاریخ انقضاء ضد عفونی کننده و شلف لایف آن
• توجه به ظروف حمل ضدعفونی کننده
• توجه به عدم ایجاد خوردگی برروی تجهیزات و ماشین آلات و قطعات سیل بندی آنها
• توجه به در دسترس بودن همیشگی ضد عفونی کننده
• توجه به عدم وجود باقیمانده مضر در سطوحی که با فراورده غذایی سروکار دارند
• توجه به عدم ایجاد آلودگی های زیست محیطی برای انسان
• توجه به عدم ایجاد مقاومت در پاتوژنها
• و در نهایت توجه به هزینه های تهیه ضد عفونی کننده نسبت به محصولات مشابه
خوشبختانه فود استریل تولیدی شرکت سعادت طب و دارو ( محلول پر استیک اسید 15% )، ضدعفونی کننده ای است که همه نیازهای صنایع غذایی و خصوصا آشامیدنی ها را به خوبی و در زمانی مناسب تامین می نماید و از این جهات، ضدعفونی کننده ای بسیار موثر، قابل اطمینان و قابل اتکا می باشد.